Kennis delen, want energie verdient meer kennis
De energiemarkt verandert sneller dan de meeste mensen kunnen bijhouden. In onze kennisbank leggen we complexe onderwerpen helder uit.
Netcongestie: file op het elektriciteitsnet – en hoe je er slim mee omgaat
Bijna iedereen die tegenwoordig een zonnepark, batterij of bedrijfsuitbreiding wil aansluiten, krijgt te maken met netcongestie. Dit artikel legt uit wat netcongestie is, hoe het ontstaat en – belangrijker – welke mogelijkheden er zijn om er slim mee om te gaan.
Hoe ga je slim om met netcongestie?
Wat is netcongestie?
Netcongestie is eigenlijk niets anders dan file op het elektriciteitsnet. Kabels, transformatoren en stations kunnen maar een beperkte hoeveelheid vermogen tegelijk verwerken. Vragen meer partijen transportcapaciteit dan het net aankan, dan zit het net ‘vol’. Dat kan twee kanten op: invoedingscongestie, waarbij er geen ruimte is om opgewekte stroom het net op te sturen (het probleem van zonne- en windparken), en afnamecongestie, waarbij er geen ruimte is om extra stroom af te nemen (het probleem van bedrijven die willen elektrificeren of uitbreiden).
Hoe is het zover gekomen?
Nederland elektrificeert in hoog tempo: warmtepompen, elektrische auto’s, e-boilers en industriële processen komen bovenop een explosieve groei van zonnedaken en -parken. Het elektriciteitsnet is echter ontworpen voor een tijdperk met een overzichtelijk aantal grote centrales en een voorspelbare vraag. De netbeheerders investeren miljarden in verzwaring, maar het bijbouwen van kabels en stations duurt jaren – vergunningen, personeel en materialen zijn schaars. Het gevolg: bij de regionale netbeheerders staan ruim vijftienduizend aanvragen voor een (grotere) aansluiting in de wacht, en in grote delen van het land geldt voor nieuwe grootverbruikers een aansluitstop of een wachtlijst van jaren.
Flexibiliteit als sleutel
Wachten tot het net verzwaard is, is gelukkig niet de enige optie. Netbeheerders en overheid zetten vol in op flexibel netgebruik: alternatieve transportcontracten zoals tijdsduurgebonden contracten, netbewust aangesloten batterijen en congestiemanagement, waarbij netbeheerders flexibiliteit inkopen bij partijen die op piekmomenten vermogen kunnen op- of afregelen. Wie flexibel kan zijn, krijgt daarvoor betaald – of komt sneller aan een aansluiting. Netcongestie is daarmee niet alleen een probleem, maar ook een kans. Voorwaarde is wel dat de installatie automatisch en betrouwbaar wordt aangestuurd, en dat er een partij is die de markt en de spelregels door en door kent.
Odura als Congestion Service Provider
Dat is precies de rol die Odura vervult. Odura is een erkende Congestion Service Provider (CSP): de partij die namens eigenaren van zonneparken, batterijen en andere flexibele installaties afspraken maakt met de netbeheerder over het leveren van congestiediensten. Als CSP bundelt Odura het flexibele vermogen van klanten en verzorgt het hele traject: van contractering en dagelijkse biedingen tot de daadwerkelijke, volautomatische aansturing van de installaties en de financiële afwikkeling.
Concreet is Odura actief op GOPACS, het platform waarop de Nederlandse netbeheerders congestie oplossen. Daar worden capaciteitsbeperkingscontracten (CBC’s en CSC’s) en redispatch ingezet: op momenten dat het net dreigt vol te lopen, wordt het vermogen van klanten op verzoek van de netbeheerder op- of afgeregeld – tegen een vergoeding. Voor de eigenaar van een zonnepark of batterij betekent dat extra inkomsten uit vermogen dat er toch al staat, zonder omkijken.
“De rol van Odura voor haar klanten: van netcongestie een verdienmodel maken!”
Rekenen én relaties
Goed omgaan met netcongestie begint bovendien niet bij het contract, maar bij het rekenwerk. Odura heeft in eigen huis modellen ontwikkeld waarmee congestiesituaties worden doorgerekend: hoe vaak zal een netbeheerder naar verwachting afregelen, wat betekent een tijdsduurgebonden contract voor de businesscase, en wat levert deelname aan congestiemanagement op? Daarmee weet je vooraf waar je aan toe bent, in plaats van achteraf verrast te worden.
Minstens zo belangrijk zijn de goede relaties die Odura onderhoudt met de netbeheerders. Het team spreekt hun taal, kent de procedures en zit regelmatig met ze aan tafel over concrete projecten. Dat maakt het verschil tussen jarenlang in de wachtrij staan en een creatieve oplossing die wél past – een aangepast contract, een slimme combinatie van installaties achter één aansluiting, of deelname aan een congestiemanagementregeling.
Van probleem naar verdienmodel
Netcongestie gaat de komende jaren niet weg – daarvoor is de groei van de vraag te groot en duurt netverzwaring te lang. Maar met de juiste partner wordt het probleem een verdienmodel: een snellere of goedkopere aansluiting, vergoedingen voor congestiediensten via GOPACS en hogere opbrengsten uit de energiemarkten.
Odura regelt dat van A tot Z: organisatorisch, technisch en financieel, met in eigen huis ontwikkelde hard- en software. Loop je in je project tegen netcongestie aan, of wil je weten wat flexibiliteit kan opleveren? Neem gerust contact op, we denken graag mee.