Wattson: de flex-provider van Odura

In een tijd waarin stroomprijzen alle kanten op schieten en Nederland met grootschalige netcongestie kampt, helpt Wattson eigenaren van duurzame energiesystemen bij het optimaal benutten van hun regelbare vermogen. ‘Zo zetten we grootschalige batterijen slim in ten behoeve van winstgevende handel op de energiemarkten’, aldus Joost Berkvens. ‘Daarnaast creëren we extra inkomsten voor zon en wind met onze Power Purchase Agreements (PPA’s) door het curtailen en slimme biedstrategieën met deze installaties. Op deze wijze verdienen we geld voor onze klanten en geven we samen de energietransitie een duw vooruit.’

Odura werd in 2017 opgericht met een helder doel voor ogen: het versnellen van de transitie naar een CO2-vrij energiesysteem en het bieden van tastbare oplossingen voor een groenere wereld. Aanvankelijk lag de focus op het ontwikkelen van zonne-energieprojecten en advies op het gebied van duurzame energie, zowel technisch als financieel. Het succes kwam snel. Dat gold echter tevens voor het besef dat het uitrollen van PV ergens eindig is, vertelt Berkvens, medeoprichter van Odura. De zonnepaneelrevolutie was al flink op stoom. Er werd al veel gebouwd, er moest nog veel meer bij, maar de grote hype was drie jaar na de start van Odura voorbij.

Alle ins en outs

‘We kozen voor verbreding’, aldus Berkvens. ‘Odura ging zich tevens op energieopslag richten – the next big thing in onze energietransitie. Batterijen plaatsen, dat was het eerste idee. We scoutten mogelijke locaties en doken in alle ins en outs, onder meer aangaande vergunningen, financiering, de bouw en exploitatie. Voor zo’n project is natuurlijk ook een partij nodig die de batterij aanstuurt. We gingen in gesprek met diverse aggregators. Wat die wel en niet willen en kunnen doen met een batterij verschilt per partij en lag niet altijd in lijn met onze visie. Odura heeft een jong en innovatief team, zeer vaardig, geïnteresseerd en gemotiveerd. Waarom zouden we dat dan niet zelf oppakken? Vanuit die gedachte ontstond Wattson in 2020 als specialistische flex-provider van Odura en ik mag die kar trekken.’

Toegang energiemarkten

Wattson richt zich op het maximaal verwaarden van flexibel elektrisch vermogen in energiesystemen, allereerst door het aansturen van batterijen. Dat vergt niet alleen toegang tot uiteenlopende energiemarkten, maar ook specifieke kennis, skills en techniek. Wattson ontwikkelde die kwaliteiten en heeft die inmiddels in diverse eigen projecten toegepast. Zo ging de eerste batterij van Odura in 2023 online bij Zonneveld Dassenberg in Bergen op Zoom, een systeem met een vermogen van 2 megawatt en een opslagcapaciteit van 4 megawattuur. In 2025 werd in samenwerking met de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) een 8 megawatt/16 megawattuur-batterij in gebruik genomen bij Zonnepark Tichelrijt in Dongen. Beide opslagsystemen worden ingezet voor het stabiliseren van het elektriciteitsnet, het verzachten van netcongestie en de handel in energie.

Aansturingsmodule

Berkvens: ‘Daarnaast lopen diverse batterijprojecten voor klanten, groot en klein. Er is nogal wat nodig om daar het maximale uit te halen, te beginnen met de aansturing middels hard- en software en datacommunicatie. Wij ontwikkelden en leveren een aansturingsdienst die de brug tussen de batterij en de energiemarkt slaat. Als Balancing Service Provider (BSP) en Congestion Service Provider (CSP) zetten we batterijen in voor netbalancering en congestiebeheer, en we handelen in stroom op de onbalansmarkt, intraday en day-ahead. Ons algoritme combineert meetdata, batterij-eigenschappen, actuele marktprijzen en prijsvoorspellingen bij het bepalen van het laad- en ontlaadgedrag, met het oog op financiële optimalisatie.’

Grote druk

Nederland is wereldkampioen PV, nergens op de wereld zijn er meer zonnepanelen per hoofd van de bevolking. Dat succes heeft echter zijn prijs. De productie van groene stroom overtreft steeds vaker de vraag naar elektriciteit. Op die momenten, en die nemen sterk toe in lengte en aantal, schiet de prijs onder nul. Er moet dan worden betaald voor netinjectie. Dit legt een grote druk op het verdienmodel van bestaande zonneparken, al helemaal wanneer directe overeenkomsten met afnemers van de stroom het stoppen van levering contractueel verbieden. Nieuwe ontwikkelingen komen bovendien steeds lastiger tot realisatie. Wattson biedt ook een oplossing voor dit probleem: PPA’s in combinatie met slimme sturing van zonne-energiesystemen. Middels deze stroomafnameovereenkomsten van Wattson realiseerden klanten de afgelopen jaren structureel een hogere opbrengst dan het correctiebedrag: een belangrijke graadmeter die de meerwaarde van deze dienst aantoont. Hierdoor hadden zij minder last van de negatieve energieprijzen dan anderen.

Geen zorgen

‘Met onze PPA hoeft een klant zich geen zorgen te maken over de dagelijkse sturing van zijn PV-installatie of windpark,’ aldus Berkvens. ‘Wij leveren en installeren alle benodigde apparatuur om systemen slim op- en af te kunnen schakelen. Onze slimme software bepaalt wanneer dit het meest effectief is, onder meer rekening houdend met financiële randvoorwaarden zoals subsidies of opbrengsten uit Garanties van Oorsprong. Op deze wijze vermijden we onnodige kosten. Tegelijkertijd kunnen we het elektriciteitsnet ondersteunen waarmee – al dan niet in combinatie met een batterij – extra inkomsten worden gegenereerd middels flexcontracten met de netbeheerder. Ook bij dit alles nemen we de organisatie, administratie, rapportage en financiële afhandeling volledig uit handen van onze klanten.’

Talk of the town

Het spel dat Wattson als flex-provider speelt, is niet eenvoudig, zo benadrukt Berkvens. Er moeten verschillende verdienmodellen worden gecombineerd en dat vereist onder andere technologisch vernuft, marktinzicht en strategisch maatwerk. Met het opzetten van Wattson zette Odura daar echter al vroeg op in, al voordat netcongestie the talk of the town was en het probleem van negatieve energieprijzen speelde. ‘Daardoor hebben we inmiddels heel wat expertise en ervaring op dit vlak opgedaan,’ aldus Berkvens. ‘Wattson is in staat om het financiële rendement van eigenaren van PV-installaties en batterijen, voor wie dit doorgaans complexe materie is, aanzienlijk te vergroten. Hiermee dragen we ook wezenlijk bij aan het versnellen van de energietransitie, en dat is waar we het onder de streep allemaal voor doen.’